Al cianta le cör da lí, aldí y odëi coche i Ladins tëgn adöm da defëne süa identité. Nia da crëie, mo al é vëi che tl logo turistich nü de Plan de Corones él gnü »sacrifiché« rodunt la verjiun ladina dl toponim plü vedl y original. Te mi 38 agn da reporter dla Rai Ladinia ái trasmetü plü gonot intervistes dedicades ala dificolté da acontenté düc pro la toponomastica de Plan de Corones. Chësc á ince da nen fá cun l’inom autentich, che é le medemo tla verjiun taliana y ingleja y müda ma püch tla pronunzia. Kronplatz sona bun, deache al fej ponsé ala corona dl re o dl imparadú, mo al n’é nia le topononim original. Plan de Corones indere é l’inom genuin chersciü storicamënter por descrí la geomorfologia dl post.
Por stabilí le terac deslisse gnôl costruí incër le col banc de tera cuntra l’erojiun.
Danter les tröpes tutes de posiziun de chisc dis söla mancianza dl ladin tl logo nü de Plan de Corones mancel indere na revendicaziun plü tlera di patruns dl terac, che messass avëi plü pëis sön stadira. Feter düc i gragn evënc y les infrastrotöres plü importantes é dala pert de Mareo y de proprieté de ënc locai de Mareo.Personalmënter arati che la Cooperativa turistica d’Al Plan ais porté deplü promoziun co chël che al ne ais ciafé da Puster ite. Chësc ince por mirit dla belëza dl post, de sü gragn evënc y di gragn investimënc fac ti ultims agn. Che Al Plan á n cer defizit de visibilité y conescënza da lauré pro i ghesć nia taliagn desmos-tra le fat che pro na tapa dl »Giro d’Italia« a Al Plan ái podü/messü ti splighé a Gino Bartali la geografia dl post. Loredana Ponticelli, architëta ambientala a Rorëi, á fat tröpes archirides scientifiches söl raport danter lingaz y teritore, tan, da podëi desmostré che tl ciamp dl’ativité da paur á le ladin feter la medema richëza de vocabolar di gragn lingac sciöche todësch, talian y inglesc. Al vëgn insciö documenté che le liam danter lingaz y teritore é simbiotich. Porchël n’él degüna spligaziun che pó iustifiché la eliminaziun dl ladin tla topo-nomastica locala. Por descedé plü cosciënza etnica podesson magari lascé soné la ciampana a martel ala Concordia söinsom Plan de Corones. Dessigü él che le teritore y süa toponomastica ti dá identité ala comunité ladina. Porchël confidi ciamó sön la poscibilité da salvé l’inom de Plan de Corones.
Erwin Frenes, Urtijëi/Balsan
|
|




