Sostëgn por porté ite indô l’inom ladin de Plan de Corones vëgn ince dai fredesc y amisc furlans, che conësc instësc »la batalia da vignidé por la sconanza di dërc dles mendranzes«. Ai scrí insciö:
»Fredesc y amisc dla comunité ladina, odü nosc impëgn tla defenüda y tla valorisaziun de nosta identité furlana, nes sintiunse tl dovëi da ti manifesté nosta solidarieté plü sota y convinta al popul ladin, en cunt dla dezijiun pesocia da tó demez le toponim de Plan de Corones tl rebranding turistich, a bëgn dla denominaziun todëscia »Kronplatz«.
I toponims storics n’é nia ma etichëtes scëmples de marketing o definiziuns comerziales che an pó baraté fora: al é la memoria via dla tera, l’anima de chi che l’abitëia y le früt de arjuntes identitares defenüdes cun sacrifize dales generaziuns dan da nos. Smendrí o sferié demez le lingaz ladin. tl inom de strategies promozionales, n’é nia na inovaziun, mo na forma antia de impoverimënt cultural. Por parados, vál ince cuntra les tecniches modernes dl marketing turistich, che impede vëne n »produt« pîta na »esperiënza«. Y la esperiënza por n turist da fá na imersciun te n ambiënt cultural unich, dá n valur implü – y porchël entrades – bëgn cotan plü alt co les ofertes standardisades.
Sciöche furlans, partiunse cun os les medemes raisc linguistiches retoromanes y la medema batalia da vignidé por la sconanza di dërc dles mendranzes alpines. I savun avisa che la dërta atrativité de n teritore ne stá nia tl’omologaziun o tl porí profit, mo te süa identité autentica y plurala.
I sun dlungia os tla revendicaziun che la dignité dl lingaz y dla storia ladina vëgnes deplëgn respetada y portada indô ite te döta la varieté ampla dla comunicaziun ofiziala.
La diversité linguistica alpina n’é nia n ostacul por le turism, mo so valur plü gran, che n’é nia da vëne. Cun fraternité y fremëza.
Geremia Gomboso, presidënt dl Istitut »Pre Checo Placerean«
Guido Germano Pettarin, parlamentar dla XVIII legislatöra
Rossano Cattivello, jornalist
Luigi Scian
|
|




