La dezijiun da tó demez l’inom ladin »Plan de Corones« dal logo y dala presentaziun dl raiun turistich mudan la merscia te »Kronplatz Dolomites« é da mi punt de odüda de marketing y de na strategia turistica, n gran fal.
Na cossa él da dí danfora: I ne desson nia refá i fai dl passé. Sce an sacrifichëia vare por vare la cultura y l’identité a bëgn de na strategia de marketing orientada ma al davagn, junse ite le prigo da rové a situaziuns desco chëres che gnô mostrades te na manira satirica fora de mosöra tla »Piefke-Saga«. Chël che â da ester na satira podess incö gní realté: la trasformaziun de na contrada culturala, chersciüda fora por i secui, te n parch de devertimënt plat zënza na dërta identité, che podess ester indlunch söl monn.
Lapró vëgnel ciamó na componënta soziala che le management turistich modern ne pó nia plü ignoré: la jënt dl post n’ó bele da n pez incá plü degun turism de massa por 360 dis al ann. Ejëmpli internazionai sciöche Tenerife, Aunejia (Venezia) o Mallorca mostra sö avisa ci che al pó sozede sce l’azetanza dl turism da pert dla popolaziun vëgn demanco y le fenomen dl »overtourism« dominëia les notizies. Sce an indeblësc ciamó deplü la cultura locala ma por avëi na comunicaziun publizitara che dess ester invalgó plü saurida da capí, vëgn la destanza danter la popolaziun dl post y l’economia turistica ciamó plü grana.
La mudaziun dl inom á deplü punc debli tl profil dla merscia, y chisc oressi cunté sö.
Pordüda de ci che nes fej unics (»Unique Selling Proposition«)
Sostituibilité tla concorënza: l’inom »Dolomites« vëgn adoré tles Alpes da na gran ligna de regiuns: Dolomiti Superski, Val Gardena Dolomites, Alta Badia Dolomites, Dolomites Region Seiser Alm.
Uniformité al post dl profil: cun l’inom »Dolomites« se mët »Kronplatz« te na seria lungia de denominaziuns che ti somëia öna al’atra. L’inom ladin »Plan de Corones«, indere, ê n patrimone linguistich unich, che rapresentâ chësc raiun te na manira particolara.
Inbelimënt dl storytelling y dl DNA dla merscia
N bun marketing se basëia aldedaincö sön na identité autentica.
La separaziun dala mitologia: le simbol dl »Kronplatz«, le ial »Giggo«, ciafa so incoronamënt dala liënda de Fanes y la prinzëssa Dolasila, che, aladô dla tradiziun, foss gnüda incoronada sön Plan de Corones.
Contradiziun tl’identité dla merscia: sce an tol demez le lingaz ladin dal inom, taion ia avisa le lian cun la storia y la mitologia sön chëres che al se basëia la mascotte y na pert dla cultura locala.
Na mancianza de prezijiun geografica y visiva
Dal punt de odüda geologich é Plan de Corones na munt cun na forma da col toronn. Al pîta sambëgn na bela odüda panoramica, mo al se desfarenziëia dala formaziun geologica y morfologica dles Dolomites classiches, cun sües pizes y sü parëis de crëps da cialc.
L’inom »Dolomites« i recorda al turist internazional pizes altes y parëis de crëp, y chësc ne corespogn nia al aspet real de Plan de Corones. Al se cheriëia insciö na desfarënzia danter ci che la merscia dij y ci che Plan de Corones é en realté.
La desvalutaziun de nosc patrimone cultural autentich
Le Südtirol á n gran valur sön le marcé internazional avisa por la convivënza de sü trëi grups linguistics: todësch, talian y ladin.
Sce l’inom ladin vëgn conscidré desco »nia adaté al marcé internazional«, vëgnel sacrifiché n patrimone cultural autentich. Na tradiziun chersciüda fora por i secui é por n turist interessé ala cultura plü atraënta co n inom internazional artifizial che an pó baraté fora desche an ó.
D’atri manajadus de suzes tl turism á bele dadî odü ite, ci valur che la cultura locala á. Cinamai mersces internazionales desco Disney anüza le lingaz ladin y la cultura ladina por cunté sües stories (ciara Topolino nr. 3697), arjunjon insciö ediziuns récord.
Che al vëgn chiló straihé la denominaziun ladina desmostra na mancianza de comprenjiun por i lians danter lingaz, sozieté y economia.
Dales inrescides söl lingaz y le comerz (Linguistic Landscape) savunse bele da n pez che la presënza visibla de n lingaz de mendranza tla vita economica é fondamentala por so prestisc, süa visibilité y süa suravivënza.
Fazit
Dal punt de odüda economich pó la mudaziun dl inom y logo avëi l’obietif da arjunje plü saurí i marciá internazionai. Dal punt de odüda dl marketing y dla politica soziala é chësta dezijiun indere n gran risch y prigo: an renunziëia a n sëgn de reconescimënt unich, »Plan de Corones«, che á sües raisc te n patrimone cultural sot, por se mëte te na scalira de denominaziuns regionales che se somëia dötes. Tl medem tëmp risćëion da perde ciamó deplü l’azetanza da pert dla popolaziun dl post. Por chësc ves racomani da ponsé sura ciamó n iade sön chësta dezijiun y da i dé indô valüta a nostes raisc ladines tla presentaziun comerziala y donca tla merscia.
Cun de bi salüc (aspetan cun ligrëza la pröma mudaziun ofiziala dl inom dla liënda de Fanes te »Dolomites Fairy Tale Ltd.«)!
Egon Rubatscher – chimich, maester de schi, acompagnadú de escurjiuns, Ladin, Aufhofen/Bornech
Na orientaziun nöia dla merscia – Sferié fora »Plan de Corones« y les conseguënzes
Desco Ladin, chimich, maester de schi y acompagnadú de escurjiuns, ti vái do ai svilups te nosc raiun da deplü punc de odüda – sides cun na comprenjiun por les chestiuns economiches co cun n gran festide por la cultura, l’identité y n ecuiliber sostenibl




